Okres brandenburski

Rodzina Richthofen wywodzi się od Paulusa Praetoriusa (1521-1565), potocznie zwanego Schultheiß. W 1562 roku Paulus Praetorius za zgodą cesarza zaadoptował Samuela Schmidta, syna swojego młodo zmarłego przyjaciela Sebastiana Fabera (Schmidta), z którym znał się od czasów uniwersyteckich. Sebastian był uczniem Marcina Lutra oraz protestanckim pastorem w kościele świętego Mikołaja w Poczdamie. Paulus Praetorius powierzył swojemu adoptowanemu synowi Samuelowi Schmidtowi herb rodzinny, który został nadany rodzinie Praetorius przez cesarza Ferdynanda I jako oznakę szlachectwa. Potwierdzający to dokument przechowywany jest w austriackim Archiwum Państwowym w Wiedniu. Od pokoleń rodzina Richthofen darzy nieustającym szacunkiem swoich przodków: Paulusa i Samuela Praetoriusa.


Wizerunek Paulusa Praetoriusa (1521-1565) autorstwa Martina Seidela

Paulus Praetorius urodził się w Bernau koło Berlina, jako syn piwowara i wnuk burmistrza. Po studiach na uniwersytecie w Frankfurcie nad Odrą, zwanym „Viadriną”, został dyrektorem szkoły w Bernau. Elektor Joachim II powierzył mu edukację swoich młodszych synów. Paulus Praetorius był również doradcą młodego arcybiskupa Magdeburgi i administratorem diecezji Halberstadt, elektoratu księcia Friedricha z Brandenburgi. Po śmierci Friedricha z Brandenburgi, który zmarł mając zaledwie 22 lata, Paulus Praetorius został doradcą jego sukcesora – Sigismunda z Brandenburgii, przyrodniego brata przedwcześnie zmarłego Friedricha. Paulus Praetorius był  nie tylko doradcą administracyjnym diecezji, ale również reprezentował Sigismunda z Branderburgii w misjach dyplomatycznych. Popierał między innymi starania Rady Miejskiej w Halle, która miała zamiar przekształcić dawny klasztor w gimnazjum oparte na naukach Marcina Lutra. Paulus Praetorius utrzymywał bliskie kontakty z kręgiem znanych reformatorów – jego korespondencja z Philippem Melanchtonem zachowała się w dobrym stanie do dnia dzisiejszego. Paulus Praetorius zajmował się również pisaniem rozpraw historycznych, które zostały wydrukowane we Frankfurcie nad Odrą. Książę Sigismund i Paulus Praetorius zlecili artyście rzeźbiarzowi Hansowi Schenk (zwanemu również Scheußlich), wybudowanie w katedrze Halberstadt grobowca w stylu renesansowym. Grobowiec ten jest uznany za jedną z najważniejszych prac Schenka. Do dzisiaj przetrwały pamiątki po Paulusie Praetoriusie, na przykład poświęcona mu płaskorzeźba, wyryta w piaskowcu w kościele Świętego Mikołaja w Berlinie, czy obraz olejny w gotyckim kościele NMP w Bernau, który Paulus Praetorius podarował kościołowi chcąc uczcić w ten sposób pamięć swoich rodziców. Autorstwo obrazu przedstawiającego zmartwychwstanie Jezusa pokonującego śmierć, przypisuje się dworskiemu malarzowi Michelowi Ribesteinowi. 


Epitafium Paulusa Praetoriusa w kościele Świętego Mikołaja w Berlinie


Obraz Ribesteina z kościoła NMP w Bernau

Paulus Praetorius zlecał artystom wykonanie przeróżnych dzieł , między innymi medalionu wykonanego prawdopodobnie przez Schenka, oraz odrestaurowanie nagrobka na cmentarzu „Stadtgottesacker” w Halle. Cmentarz ten jako jedyny uznany jest za unikalny zabytek okresu niemieckiego renesansu. Na cmentarzu tym został pochowany Paulus Praetorius. Ostatnią wolą Paulusa Praetoriusa było założenie fundacji wspierającej utalentowane dzieci z ubogich rodzin, pochodzących z jego rodzinnego miasta. Zapisany w testamencie majątek zamożnego Paulusa Praetoriusa służył fundacji aż do dwudziestego wieku, kiedy to z powodu wielkiej inflacji majątek stracił swoją wartość. Więcej informacji dotyczących Paulusa Praetoriusa pojawiło się dopiero po zjednoczeniu Niemiec w 1989 roku. W 1995 roku gimnazjum w Bernau, rodzinnym mieście Paulusa Praetoriusa, nazwane zostało jego imieniem. Adoptowany syn Paulusa, Samuel Praetorius, studiował prawo na Uniwersytecie w Wittenbergu i na Uniwersytecie w Frankfurcie nad Odrą, zwanym „Viadriną”, gdzie został dziekanem i syndykiem wydziału prawa. W późniejszych latach życia był również radnym, sędzią, oraz burmistrzem Frankfurtu nad Odrą.


Tak zwane „kazanie pogrzebowe” Samuela Praetoriusa, adoptowanego syna Paulusa Praetoriusa, zostało wydrukowane przez Johanna Eichhorna, znanego drukarza okresu reformacji w Brandenburgii, posiadającego szlacheckie  przywileje Elektora.

Syn Samuela, Tobias Praetorius (1576-1644) również studiował prawo na uniwersytecie „Viadrina ”. Ogromny wpływ na jego życie a także losy całej rodziny Richthofen, miała znajomość z Christophem von Schaffgotsch, właścicielem okazałego majątku w okolicach Karkonoszy na Śląsku. Christoph von Schaffgotsch zmarł młodo w 1601 roku, osierocając sześcioletniego syna Hansa Ullricha von Schaffgotsch. Poproszono wtedy Tobiasa Paetoriusa, by został wychowawcą Hansa Ullricha. Małżeństwo Tobiasa Paetoriusa powiązało go ze śląską rodziną Böhm von Böhmfeld, a jego wychowanek uczynił go zarządcą majątku Schmiedeberg. Prawdopodobnie wtedy to dojrzało w nim pragnienie posiadania własnego majątku ziemskiego. W czasie wojny trzydziestoletniej Hans Ullrich von Schaffgotsch, pomimo ewangielickiego wyznania, został wyniesiony do rangi generała monarchii habsburskiej. Tobias Praetorius udzielał mu finansowego poparcia, rekrutując żołnierzy i tworząc oddziały, czerpiąc z funduszów majątku rodziny Schaffgottsch. Hans Ullrich von Schaffgotsch miał powiązania z generałem Wallenstein, co po jego upadku i zamordowaniu, doprowadziło do egzekucji samego Hansa Ullricha. Tobias Praetorius skorzystał na zmianach majątkowych rodziny von Schaffgotsch, bo posiadając hipotekę na ich majątku, był w stanie wykupić dla siebie ich posiadłość ziemską. Dzięki temu następne generacje rodziny należały do czeskiej szlachty i ta pozycja społeczna była warunkiem trwałego zabezpieczenia rodzinnego majątku.